Beroepsuitoefening contractvrije psychologen
Identiteit
Alle psychologen die op deze website staan vermeld, werken in de eerstelijns psychologische hulpverlening. Zij vangen mensen op uit alle leeftijdscategorieën. Sommigen richten zich op kinderen en jongeren en hun leefwereld (systeem). Anderen houden zich met volwassenenzorg bezig. De aanmeldingen gaan rechtstreeks of via de huisarts naar hun zelfstandig gevestigde praktijk voor psychische en/of lichamelijke klachten.
Al deze psychologen hebben universitair onderwijs gevolgd en zijn bij gebleken geschiktheid geregistreerd in het officiële Beroepen in de Gezondheidszorg (BIG) register van de overheid (BIG Register)
De BIG registratie is er voor vier categorieën psychologen:
- de gezondheidszorgpsycholoog BIG
- de klinisch psycholoog BIG
- de psychotherapeut BIG
- de klinisch neuropsycholoog BIG.
Ook is er een registratie van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
- de eerstelijnspsycholoog NIP
- de kinder- en jeugdpsycholoog NIP
- de kinder- en jeugdpsycholoog specialist NIP
- de lichaamsgericht werkend psycholoog NIP
- de psycholoog arbeid & gezondheid NIP
- de psycholoog mediator NIP
- de neurofeedbackpsycholoog NIP
In zijn algemeenheid zijn psychologen werkzaam in de eerste lijn vaak gezondheidszorgpsycholoog BIG en/of eerstelijnspsycholoog NIP. Soms hebben zij een andere erkende registratie. Maar er zijn ook niet-geregistreerde psychologen. U kunt de officiële registraties lezen op de website van de betreffende psycholoog.
De psycholoog die werkzaam is in de eerste lijn zal ongeacht zijn registratie de aandacht richten op gezondheidsbevorderende maatregelen in de vorm van preventieve dan wel curatieve aspecten van gezondheid en ziekte. Deze beroepsbeoefenaar zal de eisen van wet en beroepscode in acht nemen.
Verrichtingen
De psycholoog werkt klachtgericht. Door zijn generalistische benadering is hij de poortwachter van de psychologische zorg. In hoofdzaak houdt hij zich bezig met de diagnostiek van psychische problemen (door interview, observatie, vragenlijst en psychologische test), kortdurende probleemgerichte behandeling en advisering in het kader van preventie. De vorm van hulp richt zich op intrapsychische en relatieproblemen.
De behandeling is kortdurend en geënt op niet-complexe, lichte tot matig ernstige psychische problemen. Belangrijk hierbij is de kennis en/of de betrokkenheid van de sociale context van de cliënt. Vormen van behandeling zijn de individuele behandeling, de partnerrelatiebehandeling, de behandeling van kinderen en jeugdigen, mediatietherapie en de gezinsbehandeling.
Indicatie voor eerstelijns psychologische hulp
Voor indicatie bestaat een aantal criteria, waaronder de duur, de ernst en de aard van de klachten. Conform de wettelijke beleidsregel van de Nederlandse Zorgautoriteit gaat het om:
- klachten die minder dan een half jaar bestaan
- van mensen die zich staande kunnen houden (al dan niet met hulp van buitenaf) in de eigen leefsituatie
- de aanwezigheid van lichte tot matige symptomen of problemen in het sociaal of beroepsmatig functioneren.
Probleemvelden die in de eerstelijnszorg zijn opgenomen:
- depressieve klachten
- angstklachten
- posttraumatische stressklachten
- partnerrelatieproblemen
- gezinsproblemen
- opvoedingsproblemen
- rouw na verlies dierbare(n)
- levensfaseproblematiek
- aanpassingsproblematiek
- werk- en studieproblemen
- onverklaarde lichamelijke klachten
- chronische pijn
- identiteitsproblemen
- seksuele problemen
- eetproblemen
- slaapproblemen
- agressieregulatie
- verslavingsproblemen
- terugvalpreventie.
Voor klachten die een langduriger reeks gesprekken vergen, is verwijzing naar de tweedelijns psychologische hulpverlening zinvoller. Dit geldt ook voor behandelingen die onvoldoende tot resultaat leiden.
Werkwijze
De psycholoog verricht diagnostiek die is gericht op de analyse van het probleem of de klacht. Vervolgens zal de eerstelijnspsycholoog zich toeleggen op snelle, kortdurende interventies. Hierbij tracht hij het functioneren van de cliënt in korte tijd te herstellen.
Zijn werkwijze is eclectisch. Dit betekent dat hij technieken uit gangbare therapeutische richtingen binnen de psychologie gebruikt. Hij laat zich hierbij leiden door de persoonlijkheid van de hulpvrager en de aard van de klachten.
Samen met de cliënt stelt hij een stappenplan op. Dit omvat veelal een aantal fasen als intake en doelstelling, diagnostiek, opstelling van het behandelplan, behandeling, evaluatie en afsluiting (met eventuele nazorg).
In de regel is de duur van de behandeling beperkt tot gemiddeld acht gesprekken. Soms is een kleine aanvulling tot twaalf gesprekken nodig. In een vroeg stadium neemt de psycholoog het aantal geschatte gesprekken om de doelstelling te bereiken met de cliënt door. Mocht blijken dat hierna verdere behandeling nodig is, dan kan de psycholoog in overleg met de cliënt een andere vorm van hulp zoeken.
Eerstelijns psychologische hulp is laagdrempelig. Er wordt zo veel mogelijk gestreefd naar korte wachtlijsten en een optimale bereikbaarheid van deze vorm van hulp. Daarbij stelt de hulpverlener zich flexibel op.
Financiering
Sinds 1 januari 2008 en na de laatste wijziging door het kabinet Rutte zijn vijf gesprekken in het basispakket van de zorgverzekering opgenomen (kijkt u goed naar de eisen die uw verzekeraar stelt met betrekking tot de registraties). Afhankelijk van een eventuele aanvullende verzekering kan een aantal extra zittingen voor vergoeding in aanmerking komen. De mate van vergoeding hangt af van de door u gekozen ziektekostenverzekeraar en de soort polis.
